Ten artykuł powstał w ramach kampanii „Wielojęzyczność – naturalnie!”. Jest elementem działań finansowanych przez Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w Londynie.
Możesz pobrać go w wersji PDF klikając TUTAJ.
Włącz język polski do codzienności
Dlaczego to ważne:
Dzieci dwujęzyczne zazwyczaj słyszą język mniejszościowy rzadziej niż język otoczenia, więc warto zadbać o to, by był on używany często i w różnych sytuacjach. A im więcej różnych sytuacji, w których dziecko używa języka, tym większe jego bogactwo.
Jak to zrobić:
- Nazywaj rzeczy w otoczeniu i opowiadaj o nich w każ-dej sytuacji – nawet tej codziennej, jak zmiana pieluszki, spacer czy wizyta w sklepie. To z takich zwykłych życiowych sytuacji dzieci wynoszą najwięcej nowej wiedzy o języku!
- Dołącz do grup zabawowych, spotkań rodzin wielojęzycznych lub zajęć w języku polskim.
Buduj pozytywne skojarzenia z językiem
Dlaczego to ważne:
Dzieci chętniej używają języka mniejszościowego, jeśli kojarzy im się z bliskością, ciepłem i wspólnym czasem spędzonym w pozytywnej atmosferze.
Jak to zrobić:
- Buduj więzi poprzez wspólne rytuały – np. wspólne pieczenie, rodzinne zabawy, śpiewanie, rozmowy przed snem w języku polskim.
- Wprowadź śmiech, zabawę, humor i wygłupy w Waszym języku do codzienności.
- Szukaj przedstawień, festynów lub wydarzeń kulturalnych w języku polskim.
Książeczki to nie tylko monolog – wciągnij dziecko w dialog!
Dlaczego to ważne:
Samo czytanie jest bardzo cenne, ale aktywny styl czytania, czyli angażowanie dziecka w rozmowę wokół treści, może jeszcze skuteczniej wesprzeć rozwój słownictwa.
Jak to zrobić:
- Zadawaj pytania podczas czytania (np. „Co tu się dzieje?”, „Dlaczego konik się uśmiecha?”).
- Zatrzymuj się, aby porozmawiać o nowych słowach lub obrazkach.
- Czytaj tę samą książeczkę wiele razy – dzieci najlepiej uczą się przez powtarzanie.
Pomóż dziecku mówić (nie tylko słuchać) w tym języku
Dlaczego to ważne:
Sama ekspozycja to za mało – aby dziecko rozwijało język, musi go aktywnie używać. Dzieci często rozumieją język mniejszościowy, ale wolą mówić w wię-kszościowym, jeśli nie są zachęcane do mówienia.
Jak to zrobić:
- Twórz sytuacje, w których dziecko ma powód i okazję, żeby mówić, np. zabawy w odgrywanie ról, opowiadanie historii babci przez telefon, proste gry oparte na interakcji (memory, „Kim jestem?”, „Co zniknęło?”).
- Zauważaj każde próby mówienia w języku – nie poprawiaj błędów bezpośrednio, skup się na pozytywnym wzmocnieniu i parafrazuj (jeśli dziecko powie coś z błędem, powtórz to poprawnie).
Badania wspomniane w tekście:
Hoff, E., Rumiche, R., Burridge, A., Ribot, K. M., & Welsh, S. N. (2014). Expressive vocabulary development in children from bilingual and monolingual homes: A longitudinal study from two to four years. Early Childhood Research Quarterly, 29(4), 433-444.
Marchman, V. A., Fernald, A., & Hurtado, N. (2010). How vocabulary size in two languages relates to efficiency in spoken word recognition by young Spanish–English bilinguals. Journal of Child Language, 37(4), 817-840.
Place, S., & Hoff, E. (2011). Properties of dual language exposure that influence 2‐year‐olds’ bilingual proficiency. Child Development, 82(6), 1834-1849.
Sénéchal, M., & LeFevre, J. A. (2002). Parental involvement in the development of children’s reading skill: A five‐year longitudinal study. Child Development, 73(2), 445-460.
Unsworth, S. (2016). Early child L2 acquisition: Age or input effects? Neither, or both? Journal of Child Language, 43(3), 608-634.
Przedsięwzięcie jest finansowane ze środków Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Londynie.
Autorka: Joanna Kołak – jestem psycholożką i ekspertką od wychowania dzieci dwujęzycznych i wielojęzycznych; Jestem autorką ebooka Rozwój w dwóch językach, który kupisz w moim sklepie. Jeśli potrzebujesz indywidualnego podejścia zapraszam na konsultacje dla rodziców, w ramach których pomagam znaleźć rozwiązania i sposoby wsparcia dla Ciebie i Twojego dziecka.
