Ten artykuł powstał w ramach kampanii „Wielojęzyczność – naturalnie!”. Jest elementem działań finansowanych przez Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w Londynie.
Możesz pobrać go w wersji PDF klikając TUTAJ.
Dla wielu dzieci wielojęzycznych moment rozpoczęcia szkoły oznacza gwałtowny wzrost kontaktu z językiem większościowym. To normalne! Język szkoły i rówieśników często staje się dla nich bardziej atrakcyjny.
Co możesz zrobić, by język polski nadal był ważny w codzienności Twojego dziecka? Oto kilka praktycznych wskazówek.
Nie rezygnuj z czytania po polsku – nawet jeśli dziecko czyta już po angielsku
Dlaczego to ważne:
Czytanie po polsku wspiera rozwój słownictwa, logicznego i spójnego wypowiadania się i pomaga dziecku zachować kontakt z językiem pisanym, który w wieku szkolnym zaczyna odgrywać kluczową rolę.
Jak to zrobić:
Jeśli dziecko dopiero zaczyna czytać po polsku – czytajcie razem na głos z podziałem ról. Wybierajcie książki, komiksy i artykuły, które naprawdę Was interesują. Wysyłajcie sobie wiadomości po polsku albo zostawiajcie liściki z „tajnymi treściami” – w plecaku, kieszeni lub pod poduszką.
Szukaj nowoczesnych form kontaktu z językiem
Dlaczego to ważne:
Starsze dzieci potrzebują motywacji, żeby mówić w danym języku. Język mniejszościowy może być atrakcyjny, jeśli wiąże się z zabawą, rówieśnikami i nowymi technologiami.
Jak to zrobić:
Znajdź gry, kanały YouTube, aplikacje edukacyjne lub audiobooki po polsku. Zapisz dziecko na zdalne zajęcia tematyczne w języku polskim (np. programowanie, zajęcia artystyczne).
Utrwalaj język poprzez rutynę i systematyczność
Dlaczego to ważne:
Dzieci potrzebują regularnych, przewidywalnych okazji do używania języka, by go nie „wyłączyć” z codziennego funkcjonowania.
Jak to zrobić:
Stwórzcie małe rytuały – poranne rozmowy o tym, co się komu śniło, sobotnie planszówki, piątkowy seans filmowy – wszystko po polsku. Nawet 15 minut dziennie może zrobić różnicę.
Daj dziecku cel i sens używania języka
Dlaczego to ważne:
Starsze dzieci chcą wiedzieć „po co” coś robią. Jeśli widzą, że język polski ma funkcję społeczną i emo-cjonalną, są bardziej zmotywowane, by go używać.
Jak to zrobić:
Nagrajcie razem filmik na urodziny cioci, zróbcie ciasto z polskiego przepisu – niech dziecko czyta i tłumaczy kolejne kroki. Pokaż, że język polski może być potrzebny, ważny i przyjemny.
Poszerz krąg kontaktów w języku polskim – offline i online
Dlaczego to ważne:
Dziecko częściej i chętniej mówi w języku mniej-szościowym, jeśli ma więcej niż jedną osobę, z którą go używa. Relacje społeczne są silnym motywatorem językowym.
Jak to zrobić:
Utrzymujcie kontakt z rodziną i znajomymi dziećmi w Polsce – przez wideo, głosówki, gry online. Szukaj lokalnych zajęć po polsku (np. harcerstwo, taniec), polonijnych wydarzeń lub grup dla dzieci i młodzieży. Dziecko potrzebuje relacji, nie tylko edukacji.
Wskazówki oparte są na badaniach nad dwujęzycznością i rozwojem języka u dzieci:
De Houwer (2007). Parental language input patterns and children’s bilingual use.
Grosjean (2010). Bilingual: Life and Reality.
Hammer i in. (2012). Predicting Spanish–English bilingual children’s language abilities.
Unsworth (2016). Quantity and quality of language input in bilingual language development.
Przedsięwzięcie jest finansowane ze środków Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Londynie.
Autorka: Joanna Kołak – jestem psycholożką i ekspertką od wychowania dzieci dwujęzycznych i wielojęzycznych; Jestem autorką ebooka Rozwój w dwóch językach, który kupisz w moim sklepie. Jeśli potrzebujesz indywidualnego podejścia zapraszam na konsultacje dla rodziców, w ramach których pomagam znaleźć rozwiązania i sposoby wsparcia dla Ciebie i Twojego dziecka.
